SKARBY Z GARAŻU: 5 top-weteranów marki ŠKODA

January 9, 2020
Samoch├│d odziedziczony po twoim dziadku mo┼╝e zamieni─ç si─Ö w z┼éoto, ale nie zawsze. Dobrym przyk┼éadem s─ů historyczne samochody marki ┼áKODA. W kt├│re warto zainwestowa─ç i gdzie mo┼╝na je zdoby─ç?

Kiedy do┼Ťwiadczony w┼éa┼Ťciciel Ji┼Ö├ş Tlusto┼í zatrzymuje si─Ö gdzie┼Ť swoim ÔÇ×R coup├ęÔÇŁ, (innymi s┼éowy jego ┼áKODA 110 R coup├ę z 1977 r.), jest przyzwyczajony do tego, ┼╝e inni po prostu gapi─ů si─Ö na jego auto, a nawet oferuj─ů odkupienie samochodu od r─Öki. ÔÇ×Moja odpowied┼║ jest zawsze taka sama: nigdy go nie sprzedamÔÇŁ. Nie zasakkuje mnie fakt, ┼╝e modele coupe 110 R s─ů teraz modne. Wcze┼Ťniej by┼éy to MB, dzi┼Ť jest to coupe 110 R. ÔÇŁ

Zapotrzebowanie na weteran├│w ze znaczkiem ┼áKODA na masce ro┼Ťnie, nie tylko w Czechach, ale i na ca┼éym ┼Ťwiecie. Przyk┼éadem jest efektownie odnowiona przedwojenna ┼áKODA POPULAR ze wspania┼éymi nadwoziami roadster├│w, kt├│ra osi─ůgn─Ö┼éa niedawno warto┼Ť─ç 60 000 euro w Niemczech.

Oczywi┼Ťcie najbardziej po┼╝─ůdane s─ů stare modele LAURIN & KLEMENT z drewnianymi dodatkowymi ko┼éami, a nast─Öpnie mi─Ödzywojenne legendy, takie jak POPULAR roadster lub luksusowy SUPERB, ale zainteresowanie wzbudzaj─ů r├│wnie┼╝ powojenne modele ┼áKODA FELICIA lub wspomniane wcze┼Ťniej coupe 110 R. Potwierdza to Ji┼Ö├ş Tlusto┼í, kt├│ry kupi┼é swoje 110 R lata temu na spotkaniu klasyk├│w samochodowych i nie waha┼é si─Ö ani chwili. ÔÇ×Dzisiaj cena, kt├│r─ů zap┼éaci┼éem za ni─ů, nie by┼éaby wystarczaj─ůca dla czterech opon, a jej warto┼Ť─ç znacznie wzros┼éa. Ludzie my┼Ťl─ů, ┼╝e odziedziczy┼éem po ojcu kopalni─Ö z┼éota w gara┼╝u. ÔÇŁEntuzja┼Ťci klasycznych samochod├│w coraz cz─Ö┼Ťciej u┼╝ytkuj─ů swoje modele z lat 70. i 80. To dlatego, ┼╝e najszybciej rosn─ů ceny samochod├│w ze wspomnie┼ä, z lat dzieci┼ästwa ludzi po czterdziestce i pi─Ö─çdziesi─ůtce, kt├│rzy zawsze marzyli o takich autach.

Oto TOP 5 weteran├│w ┼áKODY wed┼éug koordynatora warsztat├│w restauracyjnych MUZEUM ┼áKODY Micha┼éa Velebn├Ż'ego

Niezwykle rzadcy weterani

Marka ┼áKODA jest jedn─ů z najstarszych firm motoryzacyjnych na ┼Ťwiecie, kt├│ra wci─ů┼╝ pr─Ö┼╝nie dzia┼éa na rynku motoryzacyjnym. W ci─ůgu 125 lat swojego istnienia wyprodukowano wiele r├│┼╝nych modeli i miliony pojazd├│w. W rezultacie na rynku jest ca┼ékiem sporo weteran├│w. Problem polega jednak na tym, ┼╝e liczba wyprodukowanych jednostek w XX wieku bardzo powoli ros┼éa. Przyk┼éadowo: LAURIN & KLEMENT, potentat w Cesarstwie Austro-W─Ögierskim, z populacj─ů ponad 50 milion├│w ludzi, wyprodukowa┼é zaledwie 453 samochody w 1914 roku. Niewiele z nich pozosta┼éo.

Pod koniec lat 30. XX wieku czechos┼éowacki lider rynku motoryzacyjnego z miasta Mlad├í Boleslav dostarcza┼é klientom 7677 samochod├│w rocznie. Obecnie firma produkuje prawie 115 razy wi─Öcej pojazd├│w rocznie. Oko┼éo pi─Öciu milion├│w samochod├│w wyprodukowano w ci─ůgu pierwszych 96 lat istnienia firmy przed jej przej─Öciem przez Grup─Ö Volkswagen. Kolejne pi─Ö─ç milion├│w zaj─Ö┼éo zaledwie 15 lat. Tempo produkcji wci─ů┼╝ ro┼Ťnie.

Nap─Ödzani, a┼╝ si─Ö rozpadli

Statystyki mog─ů by─ç nudne, ale m├│wi─ů nam co┼Ť o dost─Öpno┼Ťci pojazd├│w z r├│┼╝nych okres├│w historii: gar┼Ť─ç zachowanych samochod├│w LAURIN & KLEMENT rzadko pojawia si─Ö w zwyk┼éych reklamach lub aukcjach. Poda┼╝ mi─Ödzywojennej produkcji jest r├│wnie┼╝ do┼Ť─ç ograniczona, szczeg├│lnie je┼Ťli szukasz sprawnego i stosunkowo oryginalnego samochodu. Tylko oko┼éo 5% weteran├│w wszystkich marek sprzedawanych na g┼é├│wnych rynkach mi─Ödzynarodowych w 2018 r. To modele przedwojenne. Co wi─Öcej, musimy wzi─ů─ç pod uwag─Ö fakt, ┼╝e zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç samochod├│w wyprodukowanych w tym okresie by┼éa nap─Ödzana, dop├│ki si─Ö nie rozpad┼éy. Nast─Öpnie zosta┼éy stopione lub zamienione przez amator├│w na ma┼ée traktory i tym podobne pojazdy.

Wed┼éug bardzo przybli┼╝onych danych jedna dwudziesta samochod├│w wyprodukowanych przed 1945 r. przetrwa┼éa do XXI wieku. Wska┼║nik prze┼╝ycia jest wy┼╝szy w┼Ťr├│d wyj─ůtkowych modeli, a przede wszystkim modeli sportowych i luksusowych. Z tego powodu istnieje szeroka gama samochod├│w ┼áKODA z ostatniego p├│┼éwiecza, ale du┼╝a poda┼╝ zaspokaja jeszcze wi─Ökszy popyt na te modele.

Petr Ort, specjalista ds. Wyceny, ekspert s─ůdowy w dziedzinie ekonomii i wieloletni kolekcjoner aut-weteran├│w, m├│wi: ÔÇ×Jednym z interesuj─ůcych, nieco nielogicznych, ale statystycznie mo┼╝liwych do udowodnienia zjawisk jest spadek cen przedwojennych samochod├│w na rynku mi─Ödzynarodowym. Wysokie ceny prac remontowych nie musz─ů odpowiada─ç cenie rynkowej, nie istniej─ů oryginalne cz─Ö┼Ťci zamienne, a niekt├│re z nich s─ů praktycznie niemo┼╝liwe do wykonania (np. wa┼éy korbowe). Co wi─Öcej, samochody te nie nadaj─ů si─Ö dzi┼Ť do zwyk┼éego u┼╝ytkowania na drodze. S┼éabe hamulce lub ┼Ťwiat┼éa, niskie pr─Ödko┼Ťci maksymalne, nie wspominaj─ůc o pasywnych funkcjach bezpiecze┼ästwa. Ekonomia behawioralna m├│wi, ┼╝e du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç kolekcjoner├│w albo szuka samochodu ojca, albo modelu, na o kt├│rym kiedy┼Ť marzy┼é, ale na kt├│ry nie by┼éo go sta─ç ÔÇŁ.

Potwierdza to Ji┼Ö├ş Tlusto┼í. Jego tata nie mia┼é coup├ę 110 R, a kupienie go by┼éo marzeniem z dzieci┼ästwa. Wi─Öc kiedy zobaczy┼é pi─Ökny czerwony model z 1977 roku na spotkaniu klasyk├│w samochodowych, nie zawaha┼é si─Ö ani chwili. ÔÇ×Nie mog┼éem si─Ö powstrzyma─ç, podj─ů┼éem decyzj─Ö od razu. Co wi─Öcej, poprzedni w┼éa┼Ťciciel po┼éo┼╝y┼é tylko nowy lakier, a poza tym samoch├│d by┼é w dobrym stanie, a dzi┼Ť mo┼╝e osi─ůga─ç pr─Ödko┼Ť─ç 140 km/h i ┼Ťwietnie radzi─ç sobie na d┼éu┼╝szych trasach np. do W┼éoch, wi─Öc nie by┼éo dodatkowych koszt├│w za dodatkowe, natychmiastowe naprawyÔÇŁ.

Zalet─ů jest ÔÇ×┼╝ywaÔÇŁ marka

Je┼Ťli chcesz mie─ç klasyka jako lokat─Ö kapita┼éu, musisz pami─Öta─ç o kilku podstawowych zasadach. ÔÇ×W przypadku nowoczesnych samochod├│w spadek warto┼Ťci jest najszybszy w ci─ůgu pierwszych pi─Öciu lat u┼╝ytkowania na drodze. Nast─Öpnie tempo zwalnia, a┼╝ osi─ůgnie dziesi─Ö─ç lat, a nast─Öpnie warto┼Ť─ç auta spada po 25. roku ┼╝ycia. Ewolucj─Ö cen mo┼╝na wiarygodnie przewidzie─ç na podstawie krzywych amortyzacji. Po ─çwier─çwieczu oko┼éo 3% oryginalnie wyprodukowanych samochod├│w przetrwa┼éo i osi─ůgn─Ö┼éo niesamowit─ů cen─Ö. Przestaj─ů by─ç pojazdami (z ekonomicznego punktu widzenia) i staj─ů si─Ö przedmiotami kolekcjonerskimi - dodaje Petr Ort.

Zalet─ů s─ů ÔÇ×┼╝yweÔÇŁ marki, czyli takie marki, kt├│re nadal funkcjonuj─ů na rynku tak jak ┼áKODA. Og├│lnie rzecz bior─ůc, ich modele s─ů bardziej poszukiwane i cenione ni┼╝ niegdy┼Ť por├│wnywalnie drogie samochody produkowane przez nieistniej─ůcych ju┼╝ producent├│w.

Dotyczy to r├│wnie┼╝ tego, ┼╝e marki s─ů bardziej popularne na rynkach krajowych, poniewa┼╝ patriotyzm odgrywa wa┼╝n─ů rol─Ö, gdy ludzie kupuj─ů klasyki motoryzacji. Wi─Ökszo┼Ť─ç czeskich weteran├│w marki ┼áKODA znajduje si─Ö w czeskich gara┼╝ach i stodo┼éach. Jednak┼╝e, b┼é─Ödem by┼éoby s─ůdzi─ç, ┼╝e auta-weterani marki ┼áKODA s─ů rzadko┼Ťci─ů na aukcjach europejskich lub mi─Ödzynarodowych. Cz─Östo mo┼╝na znale┼║─ç modele przeznaczone na eksport. Dotyczy to nie tylko atrakcyjnych samochod├│w sportowych, takich jak OCTAVIA TOURING SPORT, FELICIA kabriolet lub ┼áKODA 110 R. Wi─Ökszo┼Ť─ç coraz bardziej poszukiwanych standardowych sedan├│w ┼áKODA 1000 MB zosta┼éa zaprojektowana na eksport - a┼╝ 70% w 1965 roku.

W przypadku modelu 110 R (1970ÔÇô1980) w ├│wczesnej Czechos┼éowacji pozosta┼éo jedynie 25 846 z 57 085 wyprodukowanych jednostek. Brytyjczycy sprowadzili 10 412 ┼áKODA 110 Rs; Jugos┼éawia 7584; a Niemcy Zachodnie 2617, podczas gdy zaledwie 288 ┼áKODA 110 Rs znalaz┼éo dom we wschodnich Niemczech. Wi─Öc je┼Ťli szukasz tego sportowego modelu, najlepiej zacznij od aukcji brytyjskich.

Ji┼Ö├ş Tlusto┼í, kt├│ry r├│wnie┼╝ naprawia samochodowe klasyki, dodaje, ┼╝e nale┼╝y koniecznie pomy┼Ťle─ç o dost─Öpno┼Ťci cz─Ö┼Ťci zamiennych. ÔÇ×W┼éa┼Ťnie remontuj─Ö moj─ů ┼áKOD─ś MB od 1966 roku i przesta┼éem ju┼╝ liczy─ç koszty. Naprawiamy tak┼╝e angielskich weteran├│w, a dzisiaj nie ma ┼╝adnej r├│┼╝nicy, je┼Ťli odnawiasz czeskiego lub angielskiego weterana. Tam cena jest prawie taka sama. ┼üatwiej jest znale┼║─ç cz─Ö┼Ťci do angielskich samochod├│w, wystarczy je zam├│wi─ç, ale w czeskich samochodach zale┼╝y od tego, co mo┼╝na znale┼║─ç w r├│┼╝nych gara┼╝ach. S┼éowacy produkuj─ů opony do replik aut, ale trudno jest znale┼║─ç cz─Ö┼Ťci zamienne. Zwykle wymaga to odrobiny szcz─Ö┼Ťcia, co oczywi┼Ťcie zwi─Öksza koszt remontu. ÔÇŁ

CZY JEST JAKI┼Ü ZAKRES WYBOR├ôW? JAK WIELE MODELI MO┼╗NA ZNALE┼╣─ć NA RYNKU?

1905ÔÇô1907, do 10 sztuk, kt├│re przetrwa┼éy. Samochody s─ů sprowadzane z miasta Mlad├í Boleslav od 114 lat. W latach 1905ÔÇô1925 powsta┼éy pod mark─ů LAURIN & KLEMENT. Przetrwa┼éa tylko garstka pierwszego modelu, VOITURETTE A. A wi─Ökszo┼Ť─ç z nich znajduje si─Ö w muzeach. Ponadto w latach 1911ÔÇô1924 wyprodukowano zaledwie dwa tysi─ůce sztuk najbardziej rozpowszechnionego modelu L & K, serii S, w niezliczonych r├│┼╝nych wersjach. Wygl─ůda na to, ┼╝e dawniej obiecuj─ůce ┼║r├│d┼éa, takie jak W─Ögry, dawna cz─Ö┼Ť─ç austro-w─Ögierskiego rynku krajowego, po prostu wysch┼éy.

1925ÔÇô1929, dziesi─ůtki ocala┼éych sztuk tego modelu Wskaz├│wka dla stosunkowo dost─Öpnego modelu - mo┼╝e to by─ç LAURIN & KLEMENT / ┼áKODA 110. Trzy tysi─ůce z nich wyprodukowano w drugiej po┼éowie lat dwudziestych XX wieku, a cz─Ö┼Ťci mo┼╝na znale┼║─ç od czasu do czasu na r├│┼╝nych rynkach, wi─Öc niekt├│rzy kolekcjonerzy sk┼éadaj─ů samoch├│d ich marze┼ä niemal┼╝e jak puzzle. Dzi─Öki stosunkowo mocnemu silnikowi 1.8 lub dwulitrowemu 110 mo┼╝e rozwin─ů─ç pr─Ödko┼Ť─ç do 80 km/h na d┼éugich trasach, dzi─Öki czemu nie wstrzymuje ruchu na drodze.

1964ÔÇô1969, tysi─ůce ocala┼éych sztuk Uruchomienie linii produkcyjnej to 1929 r. By┼é to punkt zwrotny, a produkcja ┼áKODY wzros┼éa ponad dwukrotnie w ci─ůgu dziesi─Öciu lat, pomimo kryzysu gospodarczego (1928: 3579 sztuk; 1938: 7677 sztuk). Czterokrotny skok nast─ůpi┼é dzi─Öki otwarciu nowej cz─Ö┼Ťci zak┼éadu dla gamy MB z tylnym silnikiem (1963: 42,550 jednostek; 1973: 162 208 jednostek). Liczba ta pozosta┼éa w du┼╝ej mierze taka sama przez reszt─Ö lat siedemdziesi─ůtych i osiemdziesi─ůtych.

Koszty transportu mog─ů by─ç wysokie Jak potwierdzi┼é Micha┼é Velebn├Ż, kierownik warsztatu restauratorskiego ┼áKODA MUSEUM, kolekcjonerzy cz─Östo z powodzeniem kupuj─ů samochody w Serbii lub Francji. Ale samochody s─ů zwykle w stanie wymagaj─ůcym rozleg┼éych napraw. Cz─Östo wymagaj─ů wymiany ca┼éych komponent├│w, a zatem znacznych inwestycji. Co wi─Öcej, samochody s─ů cz─Östo niekompletne i nie w oryginalnym stanie. Koszt transportu, kt├│ry obejmuje wszelkie obowi─ůzuj─ůce c┼éo i podatek VAT, oznacza, ┼╝e kupowanie w odleg┼éych lokalizacjach op┼éaca si─Ö g┼é├│wnie tylko rzadkich wersji projektowe oraz samochod├│w utrzymanych w wyj─ůtkowym stanie lub o ciekawej historii.

TREKKA, nowozelandzki poprzednik nowoczesnych SUV-├│w opartych na technologii ┼áKODA OCTAVIA SUPER, nie zosta┼é wywieziony do Europy, ale ze wzgl─Ödu na swoj─ů wyj─ůtkowo┼Ť─ç i czeskie korzenie TREKKA wzbogaci┼éa co najmniej siedem czeskich kolekcji w ci─ůgu ostatnich trzech lat, w tym Kolekcja ┼áKODA MUSEUM.

Popyt jak jazda kolejk─ů g├│rsk─ů

Czy potrafisz ju┼╝ sobie wyobrazi─ç, jak polerujesz wspania┼éy historyczny klasyk w swoim gara┼╝u? Wr├│─çmy na ziemi─Ö. Ca┼ékowity, profesjonalny remont zabytkowego pojazdu wi─ů┼╝e si─Ö z inwestycj─ů w wysoko┼Ťci kilku tysi─Öcy euro. Je┼Ťli dodamy do tego koszt zakupu pojazdu w stanie sprzed remontu, koszty wzrosn─ů powy┼╝ej realnej warto┼Ťci rynkowej samochodu.

Konserwacja i gara┼╝owanie pojazdu r├│wnie┼╝ nie powinny by─ç lekcewa┼╝one. Idealnie by┼éoby przechowywa─ç auto w klimatyzowanym pomieszczeniu o sta┼éej wilgotno┼Ťci powietrza i odpowiedniej ochronie bezpiecze┼ästwa, nie wspominaj─ůc o ubezpieczeniu od kradzie┼╝y.

Jak zauwa┼╝a Michal Velebn├Ż, ceny rynkowe ostatnich aut-weteran├│w, takich jak trzydziestoletnie modele ┼áKODA FAVORIT, rosn─ů bardzo gwa┼étownie. ÔÇ×Wystarczy, ┼╝e konkretna seria modeli b─Ödzie obchodzi─ç rocznic─Ö okr─ůg┼éego numeru, lub media b─Öd─ů informowa─ç o konkretnym samochodzie oferowanym w niespotykanie wysokiej cenie, a popyt gwa┼étownie ro┼Ťnie. Popyt w┼Ťr├│d kupuj─ůcych mo┼╝e wtedy r├│wnie szybko spa┼Ť─çÔÇŁ, m├│wi Michal Velebn├Ż. W ci─ůgu ostatnich trzech lat ceny samochod├│w RAPID lub FAVORIT przypomina┼éy jazd─Ö kolejk─ů g├│rsk─ů.

Petr Ort podsumowuje og├│lny potencja┼é inwestycyjny weteran├│w w nast─Öpuj─ůcy spos├│b: ÔÇ×Obiektywnie oczekuje si─Ö sta┼éego wzrostu cen w perspektywie ┼Ťrednio- i d┼éugoterminowej, z gwarancj─ů wi─Ökszej ni┼╝ warto┼Ť─ç akcji lub obligacji. Co wi─Öcej, w przypadku papier├│w warto┼Ťciowych wszystko, co musisz mie─ç, to odpowiednio wysoka cyferka na twoim koncie bankowym. Ale zabytkowy samoch├│d jest r├│wnie┼╝ ┼║r├│d┼éem znacznej rado┼Ťci, i to nie tylko podczas jazdy poza miastem. ÔÇŁ

Ostatnie newsy