KIEROWNICA PO PRAWEJ? NIE, PO LEWEJ! ALE DLACZEGO?

February 5, 2019
Dzi┼Ť oko┼éo jedna trzecia kraj├│w ┼Ťwiata, w tym Indie i Japonia, je┼║dzi po lewej stronie pasa drogowego samochodami z kierownic─ů po prawej stronie. Dlaczego inni zdecydowali si─Ö zrobi─ç odwrotnie? Jakie s─ů konsekwencje dla producent├│w samochod├│w?

Je┼Ťli chodzi o Anglik├│w, nie ma ┼╝adnych ÔÇ×aleÔÇŁ, lecz podczas jazdy samochodem - kierownica ma by─ç po prawej stronie. Jednak w wi─Ökszo┼Ťci kraj├│w kierownica znajduje si─Ö po lewej stronie. Czym r├│┼╝ni si─Ö konstrukcja i rozw├│j pojazd├│w od kierownicy po drugiej stronie?

JAKIE DOKŁADNIE SĄ RÓŻNICE?

Po pierwsze, przy opracowywaniu nowego samochodu nale┼╝y uwzgl─Ödni─ç liczne dostosowania. Opr├│cz oczywi┼Ťcie odmiennej deski rozdzielczej i kolumny uk┼éadu kierowniczego, nale┼╝y wzi─ů─ç pod uwag─Ö uk┼éad i konstrukcj─Ö poszczeg├│lnych element├│w z przodu samochodu.

Opr├│cz samej przek┼éadni kierowniczej nale┼╝y r├│wnie┼╝ zmodyfikowa─ç serwo hamulca i peda┼éy sprz─Ög┼éa, hamulca i przyspieszenia (chocia┼╝ maj─ů one ten sam uk┼éad w obu wersjach, tj. przyspieszenie po prawej stronie, hamulec po┼Ťrodku i sprz─Ög┼éo w┼é─ůczone na lewo). Inne cz─Ö┼Ťci, takie jak kable, hydrauliczne i pr├│┼╝niowe w─Ö┼╝e hamulcowe, s─ů zwykle z tym zwi─ůzane. W┼éa┼Ťnie dlatego cz─Ö┼Ťci nadwozia r├│┼╝ni─ů si─Ö r├│wnie┼╝ w tej cz─Ö┼Ťci samochodu.

Z drugiej strony inna lokalizacja kierownicy w ┼╝aden spos├│b nie komplikuje procesu produkcyjnego w nowoczesnych zak┼éadach. Kierownice po prawej stronie ┼áKODA s─ů w┼é─ůczone w normalnym trybie linii produkcyjnej. Technologia monta┼╝u zosta┼éa zaprojektowana w taki spos├│b, aby ta sama technologia by┼éa stosowana w obu wersjach w jak najwi─Ökszym stopniu. Mimo to niekt├│re urz─ůdzenia monta┼╝owe s─ů specyficzne dla nap─Öd├│w prawych ze wzgl─Ödu na pewne r├│┼╝nice geometryczne.

ZMIANY BIEGÓW I DŹWIGNIE SĄ TAKIE SAME

Na przyk┼éad we wszystkich samochodach biegi s─ů zmieniane w ten sam spos├│b, tzn. pierwszy bieg jest zawsze u g├│ry z lewej strony, a nie dublowany. Z drugiej strony niekt├│re d┼║wignie steruj─ůce mog─ů by─ç odwrotne w samochodach, w kt├│rych kierownica znajduje si─Ö po prawej stronie - wycieraczki s─ů po lewej stronie, a kierunkowskazy po prawej stronie. Nie dotyczy to jednak samochod├│w ┼áKODA, kt├│re zawsze maj─ů t─Ö sam─ů konfiguracj─Ö sterowania.

┼áKODA wprowadzi┼éa interesuj─ůc─ů funkcj─Ö w modelu SUPERB drugiej generacji (2008-2015) bez wzgl─Ödu na to, czy jest to kierownica z prawej czy z lewej strony. Dzi─Öki biksenonowym reflektorom AFS ju┼╝ dziesi─Ö─ç lat temu mo┼╝liwe by┼éo prze┼é─ůczenie strumienia ┼Ťwietlnego na prawy/lewy nap─Öd poprzez prost─ů zmian─Ö u┼╝ytkownika bezpo┼Ťrednio w komputerze pok┼éadowym dzi─Öki nowoczesnej konstrukcji reflektor├│w. Nie tylko upro┼Ťci┼éo to produkcj─Ö, a wr─Öcz w┼éa┼Ťciciele tych samochod├│w unikn─Öli r├│wnie┼╝ nieeleganckiego obowi─ůzku umieszczania naklejek na reflektorach podczas jazdy z kontynentu do Wielkiej Brytanii i odwrotnie. Te naklejki reflektor├│w przesta┼éy o┼Ťlepia─ç nadje┼╝d┼╝aj─ůce pojazdy z naprzeciwka.

CIEKAWE ODKRYCIE Z PRZESZŁOŚCI

Z historii wiemy, ┼╝e jeszcze dwa tysi─ůce lat temu wa┼╝ne by┼éo, aby w transporcie panowa┼é ┼éad. Do niedawna naukowcy debatowali, czy Rzymianie, mistrzowie budowy kamiennych dr├│g i organizatorzy masowych marsz├│w ┼╝o┼énierzy, jechali i szli po prawej czy lewej stronie. Pomys┼éowa sie─ç wa┼╝nych dr├│g w rozleg┼éym imperium zasugerowa┼éa, ┼╝e ÔÇőÔÇőna tym strategicznie wa┼╝nym obszarze trzeba by┼éo zastosowa─ç jasne zasady na d┼éugo przed wynalezieniem pierwszych znak├│w drogowych i sygnalizacji ┼Ťwietlnej. Koleiny wytarte w kamiennej drodze, odkryte przez archeolog├│w w pobli┼╝u g┼é├│wnego rzymskiego kamienio┼éomu, wyra┼║nie pokaza┼éy, kto mia┼é racj─Ö - ci, kt├│rzy twierdzili, ┼╝e Rzymianie jechali po lewej stronie. G┼é─Öbsze koleiny, wykonane przez mocno obci─ů┼╝one pojazdy, kt├│re odje┼╝d┼╝a┼éy z kamienio┼éomu, znajdowa┼éy si─Ö po lewej stronie drogi. Przypadkowo to fundamentalne odkrycie zosta┼éo dokonane nie gdzie indziej a w┼éa┼Ťnie w Anglii, szczeg├│lnie w pobli┼╝u Swindon.

W ┼Ťredniowieczu ludzie nadal chodzili i je┼║dzili po lewej stronie. By┼é to czas, gdy ci, kt├│rzy mieli okazj─Ö i pow├│d do podr├│┼╝y - przede wszystkim bogaci i pot─Ö┼╝ni - nosili miecz na lewym biodrze. Gdyby lewe cz─Ö┼Ťci ich cia┼é min─Ö┼éy si─Ö pieszo lub konno, istnia┼éoby ryzyko nieumy┼Ťlnego skrzy┼╝owania mieczy. Nawiasem m├│wi─ůc, w┼éa┼Ťnie dlatego schody w wie┼╝ach skr─Öcaj─ů w prawo - aby obro┼äcy mogli lepiej odpiera─ç ataki wspinaczy, kt├│rzy trzymali miecze w prawej r─Öce.

OD LEWEJ DO PRAWEJ

Uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e w XVIII wieku jazda na prawo zacz─Ö┼éa by─ç bardziej powszechna na drugim brzegu Atlantyku, we Francji i Rosji, poniewa┼╝ rozw├│j gospodarczy doprowadzi┼é do wprowadzenia powoz├│w czterokonnych. Zamiast siedzie─ç na powozie, stangret jecha┼é na lewym tylnym koniu, aby m├│g┼é pobudzi─ç zaprz─Ög koni, u┼╝ywaj─ůc swojego bata po prawej stronie. U┼éatwi┼éo to przejazd wagon├│w po lewej stronie, co prowadzi do jazdy po prawej stronie. W ka┼╝dym razie w czasie wojen napoleo┼äskich ┼Ťwiat zosta┼é podzielony na dwie cz─Ö┼Ťci, przynajmniej je┼Ťli chodzi o transport - jedna - oryginalna - po┼éowa jecha┼éa po lewej, podczas gdy ÔÇ×napoleo┼äskaÔÇŁ cz─Ö┼Ť─ç ┼Ťwiata jecha┼éa po prawej stronie. Tak wi─Öc Francja i kraje, w kt├│rych s┼éynny dow├│dca odnosi┼é sukcesy, pod─ů┼╝a┼éy praw─ů stron─ů, podczas gdy reszta ┼Ťwiata nalega┼éa na trzymanie si─Ö lewej strony.

Rozw├│j motoryzacji w Stanach Zjednoczonych najbardziej przyczyni┼é si─Ö do unifikacji jazdy po prawej stronie. Jednak nawet tutaj samochody latami mia┼éy kierownic─Ö po prawej stronie. Na pocz─ůtku XX wieku kierownica zacz─Ö┼éa pojawia─ç si─Ö coraz cz─Ö┼Ťciej po lewej stronie. By┼é to naturalny post─Öp ÔÇô umo┼╝liwia┼éo to kierowcom jad─ůcym po prawej stronie lepsze wyczucie bezpiecznego przejazdu nadje┼╝d┼╝aj─ůcego samochodu, a tak┼╝e u┼éatwia┼éo pasa┼╝erom wsiadanie z chodnika. Z biegiem czasu wszystkie kraje w Europie kontynentalnej podj─Ö┼éy decyzj─Ö o je┼║dzie po prawej stronie.

Jednym z ostatnich kraj├│w europejskich, kt├│re to zrobi┼éy by┼éa Szwecja. Dokonano zmiany dopiero w 1967 r., kiedy to ruch samochodowy (a tak┼╝e np. tramwajowy) by┼é znacznie bardziej obci─ů┼╝ony. Mimo to Szwedzi poradzili sobie nieoczekiwanie szybko - dos┼éownie z dnia na dzie┼ä. Pewnego wieczoru wszyscy zaparkowali samochody po lewej stronie, jak nakazuje stare prawo, ale rano wyruszyli po prawej stronie drogi. To przej┼Ťcie zaj─Ö┼éo kilka lat starannego planowania.


Ostatnie newsy